- غلط های ناش از ضعف دانش آموزان در دقّت

بسم الله الرحمن الرحیم

دانش آموز به علّت کمبود تمرکز حواس قادر به صحیح نوشتن کلمات نیست . در چنین مواردی دانش آموز ، یا قسمتی از کلمه را نمی نویسد یا این که اضافه می نویسد . مثلاً کم یا زیاد گذاشتن نقطه ، دندانه ، تشدید و ...

هم چنین به احتمال قوی اضافه نوشتن حرفی در یک کلمه همانند کم نوشتن یک حرف در یک کلمه مربوط به ضعف دقّت دانش آموز است .   غلط هایی مانند :

ویرس                    به جای            ویروس                     دایره المعارف                دایره المعارف

درنده ای                           درّنده ای                    نکهیده                                        نکوهیده

مووفّقیت                             موفّقیّت                          اللّهی                                         الهی

3- ضعف در تمیز دیداری – دقّت

این مشکل مربوط به دانش آموزانی است که در ادراک ریزه کاری ها و جزئیّات کلمه ای که به خاطر سپرده است ، دچار مشکل هست ، بنابراین در نوشتن آن ها مرتکب اشتباه می شود . مثال :

    جانه                      خانه                            زور                         روز                             دوس                         دوش

طبقه بندی این نوع غلط ها سخت است . بعضی این گونه غلط ها را در ضعف حافظه ی توالی دیداری و بعضی در دقّت طبقه بندی می کنند . به هر حال هر چه هست دانش آموز توانایی تشخیص ، به مقدار کمی دارد . مثل عدم تشخیص حروف الفبا و تفاوت قائل نشدن بین آن ها ؛ این نوع غلط ها در پایه های اول و دوم بیشتر دیده می شود و در کلاس های بالاتر چنانچه شاهد این گونه غلط ها باشیم به احتمال قوی می توان آن ها را به ضعف دانش آموز در دقّت ارتباط داد.

راه کارهای پیشنهادی

توجّه : این راه کارها اگر در قالب تمرین بیاید فقط جهت افزایش دقّت دانش آموز کاربرد دارد و نمی توان آن ها را به عنوان امتحان و ارزشیابی در اختیار شاگرد قرار داد .  

1-   حذف بعض از حروف و علائم در برخی کلمات یک متن و ارائه به دانش آموز جهت تکمیل آن متن .

2-  افزودن حرف ، علامت و ... به برخی کلمات یک متن و ارائه به دانش آموز جهت پیدا کردن این کلمات و نوشتن صحیح آن ها

3- تصحیح املا توسط دانش آموزان

4- ویرایش انشا توسط دانش آموزان

5- دو تصویر مشابه که در چند مورد با یکدیگر اختلاف دارند را  به دانش آموز نشان بدهیم و از وی بخواهیم تا اختلافات دو تصویر را پیدا کند .

6- ارائه یک سری تصاویر ی که دارای« اشتباهی» باشند به دانش آموزان و خواستن از آن ها که آن اشتباهات را پیدا کنند و بنویسند .

7- ارائه یک سری تصاویر یا نقّاشی هایی که یک یا چند تصویر خاص در آن ها پنهان شده باشد که دانش آموزان تصویر مورد نظر را بیابند

 

رها کردن پله قبلی برای صعود به پله ی بعدی یک ضرورت اجتناب ناپذیر برای همه ی آن هایی هست که آرزوی صعود دارند .

آنتونی رابینز

.

غلط های املایی مربوط به ضعف حافظه ی دیداری

 

یعنی دانش آموز به خوبی توانایی ندارد که تصویر حرف مورد نظر در کلمه را به خاطر بسپارد و آن را به یاد بیاورد . غلط هایی مانند :

حیله            این گونه می نویسد        !    هیله  ،             سطل       !       ستل                     عظیم     !        عزیم

این نوع غلط ها علاوه بر اثبات وجود مشکل در حافظه دیداری دانش آموز ، بیانگر مشکلات زبان شناختی زبان فارسی ، هم هست ، چرا که با کمی دقّت متوجّه خواهیم شد که بیشتر غلط ها در این نوع مشکلات املایی مربوط به حروفی است که دارای یک صدا ی واحد امّا شکل نوشتاری چند گانه است مانند صدای " Z " که به شکل های " ز" ،"ذ"، "ظ" ، "ض"  نوشته می شود .

راه کارهای پیشنهادی

1-استفاده از شیوه ردگیری فرنالد : این روش استفاده از چند حس برای یادگیری املای کلمه هاست . به صورت ساده  می توان گفت به بدین گونه قابل اجرا است که ؛ دانش آموزان هنگام  خواندن متن ، کلمات مهم و با ارزش املایی را مشخّص کنند ، سپس بعد از اتمام قرائت درس ، کتاب ها بسته شود ، بعد  دانش آموزان کلمات مهم را به صورت گروهی فهرست کنند ؛ سپس یکی از اعضای گروه ؛کلمات را قرائت کرده و یک دانش آموز یا معلّم آن ها را با خطّ درشت روی تابلو بنویسد ودر پایان همه ی دانش آموزان ضمن خواندن کلمات با انگشتان خود از ابتدا تاا نتها ی کلمه را رد گیری می کنند . ( بازی نوشتن کلمات را می توان  به این صورت که کلمات را آهنگین بخوانند و با نوک انگشتان خود در هوا یا با پاهای خود بر روی زمین بنویسند ؛نیز تکمیل کرد .)

              در مواقعی که وضعیت املای دانش آموز بسیار بد باشد و مشکل ضعف حافظه ی دیداری غالب باشد ، شیوه ی ردگیری باید با استفاده از حروف یا کلمات پلاستیکی و چوبی ، با رنگ زدن آن ها و با استفاده از شن و ماسه نیز انجام گیرد .( مربوط به دانش آموزانی که دارای اختلالات زیاد باشند ، این روش به صورت خصوصی در منزل انجام می گیرد .)

1-  جهت تقویت حافظه دیداری می توان کلمات مهم را روی تابلو نوشت و بعد از قرائت آن ها توسط فراگیران و استفاده از تمرین های اشاره شده در پیشنهاد یک می توان تابلو را پاک کرد و از دانش آموزان خواست تا هر چند عدد از کلمات را که می توانند بیان کرده و بنویسند ، در این روش اگر دانش آموزان بیان کلمات را به ترتیب نوشته شده بر روی تابلو ، تمرین کنند ؛ حافظه توالی دیداری آن ها تقویت می شود .

2- چند کارت مقوایی به ابعاد دلخواه ( 7×10 سانتی متر ) تهیّه کرده ، می توان از دانش آموزان در تهیّه آن ها کمک گرفت ، و بر روی هر کدام از کارت ها یک واژه که از نظر املایی مهم است ، نوشت . کارت ها را به فراگیران می دهیم .( به صورت فردی یا گروهی ) ، از آن ها می خواهیم تا واژه ها را به خاطر بسپارند . سپس کارت ها را از فراگیران می گیریم . و دور از دید آنان ، دوسه کارت را بر می داریم و بقیّه ر ابه دانش آموزان می دهیم ، سپس از دانش آموزان می خواهیم به( صورت فردی) تا کارت مربوط به واژه ای را که برداشته شده ؛ معرّفی کند و بعد آن را برای ما بنویسد .این کار را به صورت یک بازی می توان بین اعضای گروه به صورت دو به دو هم پیشنهاد کرد . ( این تمرین را می توان با کارت های چند واژه ای نیز انجام داد .)

ü      بهتر است  دانش آموزان رابه ساختن کارت واژه و استفاده از آن در خانه تشویق کنیم .

ü      آموزش خانواده ها برای انجام بعضی از تمرین ها لازم است .

ü    بسیار ضروری است که از گفتن تعداد غلط های دانش آموز ، در بازی با کارت واژه ها یا به هنگام تصحیح دیکته خودداری کنیم بلکه به تلاش و کوشش او اهمّیّت دهیم تا موجب تقویت اعتماد به نفس او شود .

ü    در تهیّه کارت واژه ها می توان کارت ها را با ابعاد کوچک تر درست کرد و از چندین کلمه در آن ها استفاده کرد ، همچنین می توان از واژه های هم خانواده نیز در کارت ها استفاده ی لازم را برد .

4-کلمات مهّم درس را با محوریت یک حرف( که با رنگی متمایز از سایر کلمات نوشته می شود )را از درس استخراج نموده و به صورت درشت بر روی یک برگه A4 می نویسیم و آن را در معرض دید دانش آموزان قرار می دهیم ؛ آن گاه بعد از یکی دوبار قرائت و در هوا نویسی توسط شاگردان ، از آنان می خواهیم تا هر چند کلمه را که می توانند به یاد آورند و بیان کنند .

5- می توان تابلوی املای هفتگی تهیّه نمود و مهم ترین کلمات املایی در طول هفته را با مسئولیت یک گروه از فراگیران بر روی آن نوشت و هر روز بعد از ورود معلم بلافاصله دانش آموزان یک بار فقط از روی آن ها بخوانند .

 و ...

دست یاری دادن بیش از دویدن ما را گرم می کند  

تذکّر : گاهی ما زحمت فراوان جهت تقویت حافظه دیداری دانش آموزی کشیده ایم امّا نتیجه خوبی نگرفته ایم در چنین صورتی نمی توان گفت که دانش آموز در حافظه ی دیداری ضعف دارد بلکه ممکن است وی در ادراک دیداری ، تمیز دیداری ، ادراک نقش از زمینه و اکمال دیداری ضعف داشته باشد . که آن ها نیز تمرین خاصّ خود را می طلبد ، هر چند این گونه دانش آموزان قاعدتاًواساساً نباید به کلاس پنجم رسیده باشند ؛ یعنی به علّت حاد بودن مشکل ، در پایه های قبلی رفع مشکل شده باشند .ولی به این توجّه کنیم که او نیز یک انسان است ونباید تحقیر شود و باید در جهت رفع دو نیاز اصلی کودکان( بویژه آن هایی که دارای مشکلات آموزشی هستند) یعنی ؛ نیاز به محبّت و نیاز به احساس ارزشمندی بکوشیم .

موفقیت شما همکاران محترم آرزوی قلبی ماست      

 

 

 

 

-غلط های املایی مربوط به ضعف حافظه ی شنیداری

به نام آنکه عزیز می دارد.

در این مشکل کودک به جهت این که حجم حافظه ی شنیداریش کم است نمی تواند تمام کلمات را به خاطر بسپارد وهنگام نوشتن به یاد آورد . جاانداختن کلمات یکی از نمود های اصلی این مشکل است .

راهکارهای پیشنهادی برای رفع این مشکل

1-کم کردن تعداد دفعات تکرار املا : زیاد تکرار کردن املا باعث می شود که دانش آموزان نسبت به بیان معلم حساسیت کمتری نشان دهند واز ظرفیت حافظه ی شنیداری خود به خوبی استفاده ننمایند ، چرا که آن ها به این وضعیت عادت کرده اند که در شنیدن بار اول ودوم دقت کافی برای گوش دادن به عبارات املایی را نداشته باشند ، زیرا مطمئن هستند که معلم بار سوم وچهارم و حتی پنجمی هم جمله ها را تکرار خواهد کرد . دانش آموزی که در  چنین فضای آموزشی پرورش یافته باشد ؛ بیشتر می شنود تا گوش دهد ، به این جهت تمرکز شنیداریِ قوی ندارد . تکرار زیاد عبارات املایی تمرکز شنیداری اورا به هم می زند . به این جهت بهتر است به مرور تعداد دفعات تکرار جمله های املایی را کاهش داده تا به یک بار تقلیل یابد ؛ در چنین حالتی آرامش بر فضای کلاس هنگام قرائت املا حاکم خواهد شد .

2- تمرین فوق را به خانواده ها هم ارائه کرده واز آنان بخواهید تا هفته ای یک بار در خانه املا گفته وشرایط قرائت املا را رعایت کنند .

3-توجه به گفتگو های دانش آموزان و همچنین بیان گفته های دانش آموزان در گروه توسط یکی دیگر از اعضای گروه( با اشاره به یکی از اعضای گروه ؛ از او بخواهیم تا گفته های عضوی از گروه دیگر را بیان کند .

4- بازی شنیداری با کلمات و جملات :

الف : در این تمرین تعدادی از کلمات مهم املایی درس را ( حدود 4تا6 کلمه ) انتخاب کرده ، سپس آن کلمات را به ترتیب برای فراگیران قرائت کنید ؛ بعد از خواندن شما از آنان بخواهید چند لحظه سکوت کرده و سپس کلمات را روی برگه ای بنویسند . به این ترتیب می توانید حافظه ی شنیداری آن ها را نیز اندازه گیری کنید . می توانید این کار را روزانه یک بار انجام دهید و هر بارتعداد کلمات بیشتری را در نظر بگیرید تا ظرفیت حافظه شنیداری آنان افزایش یابد .( اگر این تمرین با قید ترتیب انجام گیرد ، توالی شنیداری نیز تقویت می گردد . )

ب: از یک نفر از فراگیران بخواهید تا ابتدای یک جمله را بگوید ، نفر دوم همان کلمه را تکرار و کلمه ی دیگر ی که مناسب است را به آن اضافه کند ، نفر سوم دو کلمه ی قبلی را بگوید و کلمه ی دیگری را که مناسب است به آن اضافه کند و به همین ترتیب پیش بروید .

ج: همان بازی ( بازی فوق ) را ترتیب دهید اما این بار به جای استفاده از یک کلمه ، دانش آموزان از یک جمله استفاده کنند .   

توجه : گاهی کودکان به علت کندی در عمل نوشتن ، نمی توانند با همان سرعتی که معلم دیکته می گوید ، هماهنگ شوند . برای این کودکان تمرین هایی را برای تقویت عضلات کوچک وبزرگ دست در نظر بگیرید ؛ همچنین از تمرین هایی که برای هماهنگی چشم و دست وجود دارد ، می توان استفاده کرد .